Kleszcze – biologia i zachowania
Warto wiedzieć, ze aktywność kleszczy, w tym kleszcza pospolitego niebezpiecznego dla człowieka wykazuje sezonowość. Największa jest od kwietnia do listopada. Można również zauważyć dwa szczyty aktywności – szczyt wiosenny w maju i jesienny we wrześniu.
Samica kleszcza zwabia samca produkując feromony Wykrywa je narząd Hallera samca. Jest to narząd zmysłowy (narząd węchu rozpoznający również zmiany wilgotności) zlokalizowany na stopie pierwszego odnóża kleszcza.
Wyobraź sobie, że po obiedzie Twój brzuch urósłby 100 razy! Tak właśnie potrafi kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) – odkryli to w 2018 roku naukowcy z Ludwig-Maximilians-Universität w Monachium (Niemcy). Jak on to robi? Skóra kleszcza rozciąga się jak balon , a jej komórki spłaszczają się, żeby zrobić więcej miejsca. Jelita tworzą cienkie, elastyczne fałdy –Więcej oDlaczego kleszcz powiększa się nawet 100× po posiłku?[…]
to kuzyn dobrze znanego kleszcza pospolitego Czy gryzie ludzi? Chociaż częściej atakuje psy, koty, sarny czy lisy, to jeśli znajdzie się blisko człowieka, może go ukąsić. Co może przenosić? – Bakterie Rickettsia – powodujące tzw. gorączkę plamistą. – Wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (rzadziej niż kleszcz pospolity, ale możliwe). – Groźną dla psów babeszjozę (niebezpieczna chorobaWięcej oDermacentor reticulatus – kleszcz łąkowy i jego znaczenie epidemiologiczne[…]
W Polsce żyje ponad 20 gatunków kleszczy. Tylko kilka z nich ma znaczenie dla zdrowia człowieka i zwierząt. – Kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Spotkamy go w lasach, parkach, łąkach, ogródkach działkowych. – Kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus). Ma charakterystyczny, jasny, „marmurkowy” wzór na grzbiecie. – Kleszcz wędrowny (Ixodes hexagonus). Żeruje najczęściej na dzikich zwierzętach (np. jeżach),Więcej oJakie gatunki kleszczy występują w Polsce? Najważniejsze informacje[…]
Myślisz, że zimą możesz czuć się bezpiecznie? Kleszcze potrafią przetrwać mrozy w ściółce leśnej i aktywować się w cieplejsze dni. Dlatego ostrożność przez cały rok to podstawa.
Kleszcz nie ma serca w klasycznym rozumieniu, ale posiada rurkowaty narząd pulsujący, który działa jak pompa. Dzięki niemu hemolimfa (odpowiednik krwi u stawonogów) krąży po jego ciele. To proste, ale skuteczne rozwiązanie, które pozwala mu przetrwać nawet w ekstremalnych warunkach.
Kleszcz może czekać na żywiciela nawet kilka lat, zupełnie bez jedzenia! A gdy już się przyczepi, potrafi żerować nawet przez kilka dni, stopniowo pijąc krew i… przekazując patogeny.
Kleszcze nie mają płuc! Oddychają przez przetchlinki – drobne otwory po bokach ciała, które prowadzą do systemu tchawkowego. Co ciekawe – w trakcie żerowania ich metabolizm spowalnia, a zużycie tlenu jest minimalne. Potrafią prawie „zatrzymać oddech”, by dłużej przetrwać na żywicielu!
Na pierwszej parze odnóży (na tarsusie, czyli ostatnim członie nogi) mają wyspecjalizowany narząd zmysłowy (chemoreceptor i termoreceptor). To miedzy innymi dzięki niemu kleszcze są tak skuteczne. Potrafią „zauważyć” ofiarę kierując się jej wydechem. Reagują na nawet niewielki wzrost CO2 w otaczającym je powietrzu o 0,1–1% (1000–10 000 ppm). Dla porównania: jeden wydech człowieka podnosi ilośćWięcej oJak kleszcze wyczuwają człowieka z kilku metrów?[…]
