Kleszcze – biologia i zachowania
Czas ma znaczenie. im dłużej kleszcz pozostaje w skórze, tym większe ryzyko zakażenia Ale: nie ma jednej „bezpiecznej godziny”, po której ryzyko nagle się pojawia Dlatego najważniejsze jest jedno: szybkie i prawidłowe usunięcie Reszta to już obserwacja i czujność.
Warto wiedzieć, ze aktywność kleszczy, w tym kleszcza pospolitego niebezpiecznego dla człowieka wykazuje sezonowość. Największa jest od kwietnia do listopada. Można również zauważyć dwa szczyty aktywności – szczyt wiosenny w maju i jesienny we wrześniu.
Samica kleszcza zwabia samca produkując feromony Wykrywa je narząd Hallera samca. Jest to narząd zmysłowy (narząd węchu rozpoznający również zmiany wilgotności) zlokalizowany na stopie pierwszego odnóża kleszcza.
Na zdjęciu samica kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus) wbita w skórę. Niedawno takiego właśnie kleszcza wyjął jeden z naszych pacjentów. Dla wielu osób to tylko drobna, ciemna „kropka” na skórze, ale w praktyce medycznej każdy taki przypadek jest ważny: liczy się szybkie i prawidłowe usunięcie kleszcza, ocena miejsca wkłucia oraz obserwacja objawów w kolejnych dniach iWięcej oAtlas kleszczy i zmian skórnych – nowy projekt edukacyjny[…]
3–5 tysięcy przypadków rocznie – tyle boreliozy zgłaszają Czesi. Najczęściej winny jest dobrze nam znany kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Co ciekawe: • Najgroźniejsze są nimfy (etap rozwoju kleszcza) i dorosłe kleszcze, bo to one najczęściej przenoszą bakterie. • Larwy kleszcza są zwykle „czyste”, więc ryzyko z ich strony jest minimalne. • Naukowcy zauważyli, że wWięcej oBorelioza w Czechach – fakty, statystyki i ciekawostki[…]
Włoscy naukowcy przeanalizowali w 2023 roku 1 260 przypadków boreliozy w ośmiu dużych klinikach. Wyniki są naprawdę ciekawe: Rumień wędrujący – znak rozpoznawczy boreliozy – pojawił się aż u 75% chorych! • U dorosłych zwykle na nogach i tułowiu • U dzieci częściej na głowie i tułowiu A co poza tym? • Stawy – 24%Więcej oBorelioza we Włoszech – co mówią badania z południa Europy?[…]
Myślisz: Hiszpania = słońce, tapas, plaże… A tu niespodzianka – są tam też kleszcze i borelioza! Badania w północno-zachodniej Hiszpanii (Asturia) pokazały, że: • aż 9% dorosłych kleszczy i 13% małych zwierząt (np. myszy, jeży) było zakażonych bakterią Borrelia, • wykryto różne gatunki bakterii – m.in. B. afzelii, B. garinii, B. lusitaniae, B. valaisiana. AWięcej oBorelioza w Hiszpanii – jak wygląda sytuacja epidemiologiczna?[…]
W USA boreliozę (Lyme disease) przenoszą inne kleszcze niż te znane w Polsce: • Ixodes scapularis (deer tick) — na tego kleszcza narażeni są Amerykanie na wschodzie i w centralnej części kraju W niektórych stanach nawet 50 % dorosłych kleszczy może być przenosicielami bakterii borrelia! • Ixodes pacificus (western black-legged tick) — Zachodnie Wybrzeże (np.Więcej oKleszcze i borelioza w USA – jakie gatunki i jakie ryzyko?[…]
Naukowcy z Waszyngtonu opublikowali w 2025 r. przełomowe badania na temat tego, jak bakterie przenoszące boreliozę (Borrelia burgdorferi) i anaplazmozę (Anaplasma phagocytophilum) rozwijają się w ciele kleszcza — i dlaczego potrzebują do tego cholesterolu. Obie bakterie nie potrafią same wytworzyć cholesterolu, a jest im on niezbędny do budowy błon komórkowych i prawidłowego wzrostu Dlatego zarazWięcej oJak Borrelia i Anaplasma wykorzystują cholesterol kleszcza? Nowe odkrycie 2025[…]
Większość z nas kojarzy Bartonella z „chorobą kociego pazura”, ale DNA tych bakterii wykrywano też w polskich kleszczach. Co prawda rzadko który kleszcz ją przeniesie – ale warto znać fakty. Jak często w Polsce? • Na terenach wschodniej Polski DNA Bartonella henselae wykryto w 1,7% badanych kleszczy pospolitych (Ixodes ricinus) • W centralnej i wschodniejWięcej oBartonelloza – objawy, diagnostyka i leczenie[…]
